Eenzaamheid; laten we verbonden blijven

De muren lijken zoveel harder en ze tonen me, meer dan ooit, de ruimte waarin ik me bevind. De wereld is gesloten en we mogen een tijdlang niet echt in vrijheid doen, wat we tot nu toe altijd hebben gedaan. Het lijkt beklemmend en beperkend en we kunnen niet wegvluchten naar een ander land of gebied. We moeten hier met z’n allen doorheen. Achteraf kun je pas zien, wat goed of juist niet goed is geweest. Achteraf is iedereen wijs. Nu zitten wij er middenin en kunnen de gehele situatie niet overzien. Het enige wat ons rest is, zoveel mogelijk binnen blijven en zo weinig mogelijk contacten hebben. Ineens is visite ontvangen of op visite gaan, niet meer mogelijk en merk je dat dit een vorm van machteloosheid geeft. Hele groepen bejaarden, zieken of risicogroepen worden afgesloten. Toch wordt er vindingrijk met deze quarantaine omgegaan. We zingen en maken muziek, we sturen filmpjes en mooie woorden. Ineens is er een grote stroom van contact op afstand en de mens voelt zich gezien.
Onze menselijkheid krijgt de tijd om zich te tonen. We moeten namelijk allemaal rustiger aan doen en binnen blijven en hierdoor wordt de bron van liefde en zorg weer zichtbaar. We waren een lange tijd alleen maar bezig met afspraken en verplichtingen. De eenzaamheid van de ander, werd niet opgemerkt en vooral in tijden van rouw en ziekte, bleven mensen achter en waren op zichzelf aangewezen. Laten wij nog even extra stilstaan bij de mensen, die ziek of alleen zijn of net iemand verloren hebben. Laten wij, vanuit ons hart, liefde sturen en hen in onze gedachten omarmen. Laat hen weten, dat je aan hen denkt en dat je hoopt dat deze periode snel voorbij zal zijn en dat we hierna elkaar weer echt in de armen zullen sluiten.

De veranderde wereld

Op dit moment voelt de wereld anders, dan het alom bekende. Op dit moment voelen we een soort ongeziene dreiging, die op alle manieren op ons af komt. Het is niet te zien en niet te horen of te ervaren. Pas als het in je zit, weet je dat je bent overgeleverd aan een indringer. Het is aan ieder van ons, om hiermee om te gaan. Je kunt hiervoor je eigen kracht en inzet gebruiken, je eigen vertrouwen en overgave. Ik herken deze dreiging.

Vannacht drong het tot me door, dat deze dreiging dezelfde spanning oplevert als de ziekte van mijn kind. Het sloop steeds dichterbij, het liet zich niet inperken en niet aanpakken. Wat we ook probeerden, de operatie was niet voldoende, chemokuren sloegen niet aan, bestralingen hadden maar beperkte uitwerking en daarmee moesten wij het doen. Als moeder doemden er vele scenario’s in mij op, de ene nog heftiger dan de andere. De toekomst was onzeker en we hadden nergens controle over. Machteloos keken wij naar onze kinderen, die wij zo graag een ander leven hadden aangeboden. Echter, toonden die 2 kleine mensjes ons een invulling van de dag, die helemaal niet somber was. Mijn zieke kind, bedacht telkens weer een nieuwe invulling. Elke keer weer paste zij zich aan, aan haar mogelijkheden. Ze gaf zich over aan elk moment en naam haar broertje daarin mee. Na enige tijd, restte mij niets anders dan dit voorbeeld te volgen. Puur levend in het nu, konden wij van de dag genieten en plezier maken. Er was geen buitenwereld, want die mocht niet komen in verband met besmettingsgevaar voor ons kind met chemo.
Er was geen invulling meer voor een toekomst, we hadden alleen de aangeboden dag. We dreven mee op de mogelijkheden die er waren en we hadden het goed.

Het kost enige moeite om tot overgave te komen. Het heeft me wel een tijdje gekost om niet met mijn hoofd, steeds weer de ellende te benoemen. Toch is het me gelukt om met de mogelijkheden die er waren, een invulling t geven van mijn leven op dat moment.
Op deze manier kijk ik nu ook naar de wereld, die tot stilstand is gekomen. Wat ik ooit ervoer in mijn eigen gezinnetje, gebeurt nu op wereldniveau. Het is hetzelfde, maar grootser. Ik hoop dat mijn verhaal je mag sterken om in overgave te komen. Vertrouw op jezelf en op de kracht die je in je hebt. Open elke dag je ogen met een verwachting van het goede. Heb jezelf lief en geef dat door aan de ander. Ik hoop dat mijn woorden je zullen steunen om te leven zoals een kind dat zou doen.

Heb vertrouwen en (probeer) geef je over aan wat is. Je kunt op dit moment niets controleren, alleen maar zijn en daar het beste van maken. Ik volg het voorbeeld van mijn kind, dat, ondanks veel pijn en handicaps, haar leven vierde.

Een warme verbindende knuffel van ons, Elles en Karin

Tranen zijn pareltjes van het hart

Ze stromen regelmatig.
Op de meest onverwachte momenten, vloeien ze en geven weer ruimte aan nieuwe indrukken. Tranen.
Een traan kan geanalyseerd worden en je zou het een vloeistof kunnen noemen, oogvocht, maar eigenlijk is het zoveel meer. Wetenschappelijk verklaard kom je daar niet… en zal je geen antwoord krijgen op het waarom van tranen.
Er zijn zoveel verschillende tranen. Tranen van verdriet. Tranen van onmacht. Tranen van overwinning. Tranen van blijdschap. Tranen van geluk. Tranen die stromen, bij het zien van verdriet of juist de blijdschap van de ander.
Tranen van ontroering.
Als er zoveel tranen zijn, kan het dan kloppen, dat ze niet zomaar stromen? Kan het zijn dat de mens tranen nodig heeft om emoties te ervaren? Emoties op alle vlak en met diverse redenen?
Tranen geven lucht aan het hart. Het hart dat geen woorden kent, maar wel de mogelijkheid heeft tot spreken. Zouden tranen pareltjes van het hart kunnen zijn?

Ik heb als kind besloten om nooit meer te huilen. Het leven was voor mij te hard en mijn tranen vonden geen weg meer. Ik heb me gespecialiseerd en geperfectioneerd om tranen binnen te houden. Vele, vele tientallen jaren later, besefte ik, dat dit misschien niet anders kon, maar dat het mijn hart geen ruimte meer gaf… Ik had mijn hart het zwijgen opgelegd…

Lieve mensen, met moed en met opgestroopte mouwen begon ik de muur om mijn hart te verwijderen. Met een intens verlangen naar gevoel, kroop ik door de kleinste opening om verder te kunnen gaan. In die tijd overleed mijn kind… Hoe vreselijk was het dat ik niet kon huilen, geen emoties meer kon tonen. Ik was verstard en moest nog meer op weg naar binnen. Eindelijk… na het overwinnen van mijn grootste angsten en mijn diepste pijn… kwamen er weer tranen en mijn hart had zijn stem terug. Het kan nu weer bewegen… het kan weer slaan… het kan weer lachen… het kan weer huilen. Mijn hart voelt weer … en mijn tranen mogen hun verhaal komen vertellen.

Kun/ mag jij huilen, wanneer jij een emotie voelt?

Tussen twee levens

Alsof de tijd heeft stilgestaan. Alsof er geen dagen, maanden of jaren zijn verstreken. De datum is weer aanstaande. Het moment van het definitieve afscheid. We wisten dat de dag zou komen. We bejubelden elk moment, dat ons nog werd gegeven en dat ik het handje van mijn kind nog vast kon houden. Elk jaar overnieuw, op dezelfde tijd en datum, vervliegt het besef, dat we verder zijn gegaan. Er is alleen maar de herinnering die altijd dezelfde is en ook altijd dezelfde zal blijven. Toen scheen de zon. Toen was er nog een moment van helderheid. Toen kwam er nog bezoek. Toen om 21.17 uur, werd het leven van mijn kind afgerond… Ze vloog op vleugels van de wind, naar een wereld van licht en liefde. De aarde liet ze achter zich, om los van haar lijden, van de vrijheid te genieten.

Ik bleef achter om het leven zonder haar vorm te geven. Geen automatische piloot, maar op eigen kracht en vastberadenheid. Mijn kind had geleefd, gedanst en gezongen, aan mij de taak om haar lied verder te dragen. Aan mij de eer, om haar voorbeeld van gezelligheid en vreugde door te blijven geven. Ik kijk terug naar jaren oefenen. Soms lukte het me een dag, waarna ik vervolgens weer struikelde en overnieuw moest beginnen. Het pad van rouw, voerde mij naar een gebied, dat ik niet kende en waar ik soms verdwaalde, maar met de vele herinneringen van mijn kind, vond ik een nieuwe richting en nu ben ik bewoner van dit prachtige land, met ups-and-downs, met vreugde en verdriet, met een lach en een traan. In dit land mag elke emotie er zijn. Het is er fijn en veilig en soms kan ik zelfs wandelen met mijn ogen dicht.

Met gesloten ogen, ontstaat er een stem, die vertelt over liefde voorbij de grenzen, met woorden van dankbaarheid en berusting. Ik beleef ze en verweef deze woorden met de warmte van fijne herinneringen.
Alsof de tijd stil is blijven staan, zo dichtbij is mijn kind, ze ging nooit bij mij vandaan.
Ik zal haar niet vergeten. Ik draag haar in mijn hart, dat ooit gebroken, maar weer geheeld is, dat slaat met het ritme van de liefde, voorbij tijd en grenzen, voorbij tranen en pijn. Ik weet dat we ooit weer samen zullen zijn.

Tekens op mijn pad

Met een gebroken hart dat langzaam is geheeld, stap ik nu verder in het leven. Beseffend dat elk moment belangrijk is. Ik ken mijn levensverdriet, maar ook weer de intense vreugde. Het hart heeft littekens opgelopen en daarmee heb ik te leven. Littekenweefsel, laat zich vaak op ongewenste momenten zien en voelen. Ik weet het en laat het dan ook toe. Het hoort bij mij en ik omarm dan de tranen of de brok in mijn keel. Ik voel me echter ook sterker door dit besef. Ik herken bij de ander dezelfde wond en kan hen hierdoor begrijpen en kan met hen meeleven. Troost geven in de ruimste zin van het woord.
Het pad dat ik nu beloop opent mijn ogen voor tekens die mij elke dag weer worden gegeven. Tekentjes in de vorm van een vlinder, koolmeesje, veertje of regenboog. Ooit zou ik dit hebben afgedaan als toeval, maar het bleek veel te vaak toevallig te zijn. Waar ik ooit onbewust aan voorbij stapte, tovert nu een glimlach op mijn gezicht.
“Goedemorgen”, fluister ik dan zacht, “wat fijn dat je weer even laat weten, dat je zo nu en dan nog om me heen bent. Dank je wel voor je groetje”.

Afgelopen weekend, was het weer zover. Iemand op Instagram was aanwezig op het concert van The Kelly Family. Ik was verbaasd, want ik dacht dat zij helemaal niet meer bestonden. Ik luisterde naar het liedje en was meteen weer jaren terug in de tijd, waar een klein meisje vrolijk meezong. “I’m in love with an alien!.“
Een glimlach trok over mijn gezicht, door deze fijne herinnering. Maar wat schets mijn verbazing, dat ik afgelopen zondag ineens getroffen werd door een liedje op de radio, de stemmen trilden door mijn wezen en ik moest mijn boek dichtdoen om te luisteren. Inderdaad weer The Kelly Family. Dat is dan teveel toeval en ik weet weer, het is een groetje van mijn kind.

Je kunt iets vinden van bovenstaand verhaal. Je kunt het inderdaad afdoen met toeval, maar stel eens, dat onze overleden lieverds met sprankels om je heen blijven. Sprankels die voor ieder van ons, anders ingevuld worden, omdat ieder zijn unieke herinnering heeft. Ik raad je aan, om het eens te proberen… Word je bewust van de tekens op jouw pad en laat de verbinding weer vorm krijgen.

Het is zo de moeite waard.

Wanneer het te donker wordt…

De afgelopen weken kreeg ik 2 keer het verzoek om een persoonlijk gedicht te schrijven, voor iemand, die het leven niet langer meer aankon. Zulke verzoeken raken me enorm en ik voel de intense eenzaamheid, tussen de regels door. De dagen brachten geen licht meer en de weg die afgelegd moest worden, bleek niet verder te kunnen.
Natuurlijk zit en werk ik in het gebied waar verlies en dood, een grote ruimte innemen, toch merk ik een grote toename van deze eenzaamheid in ons menselijk bestaan.
Er is snelheid en men heeft zich daaraan aan te passen. De wereld draait door, maar met zo’n tempo, dat het niet meer bij te benen is. Het zijn niet alleen volwassenen met een te zware rugzak, maar ook jongeren, die hun last niet meer kunnen dragen. Mensen, die verdwaald raken in de hectiek en niet meer staande kunnen blijven. De maskers werken niet of niet meer, de muren werden te dun en vanuit hun oogpunt konden ze niet voldoen aan de verwachting van het leven. Niet meer voldoen aan hun verwachting van het leven. Wanneer hun enige oplossing de dood is, wanneer hun enige verlossing de dood is, dan is dat de laatste stap. Hun weg liep letterlijk en figuurlijk dood.

Het rouwproces van de naasten die achterblijven, is een pad dat niet eenvoudig te belopen is. Het wordt meestal omringd met vragen, schuldgevoelens, onbegrip en wanhoop, waardoor de wond steeds weer wordt opengehaald.

Ik wens, dat wij als mensheid meer aandacht zouden blijven geven aan de ander, die het moeilijk heeft. Aandacht op de meest positieve wijze die er bestaat. Vanuit het hart beseffen, dat iemand het niet meer ziet zitten of het niet meer aankan. Dat we een gesprek openen, met oprechte interesse.

We tonen op social media, wat we allemaal doen, hebben en vieren, maar zouden wij nog een woord kunnen wisselen over onze zielenroerselen. Kunnen wij onze twijfels, angsten, tranen of zorgen nog wel delen met elkaar of moeten het vooral de succes ervaringen zijn. Mogen wij ons nog kwetsbaar tonen, zonder een oordeel te vernemen?

Het is een thema waar ik de afgelopen weken veel over na heb gedacht en misschien zie ik het wel te somber, maar toch wil ik hier wel een opening maken.

Wanneer het te donker wordt… zijn we er dan voor elkaar?

De aanwezigheid van licht

Wanneer je weet hebt van de duisternis, waardeer je het licht meer dan je ooit hebt kunnen vermoeden.
Ik ben me bewuster van de kleine dingen. Ik laat me niet meer door menig schijnwereld beïnvloeden en maak mijn eigen keuzes. Ik merk dat ik niet meer gevoelig ben voor de druk van buitenaf omdat ik me besef wat echt waardevol is in het leven. Ik moet niets, als ik dat niet nodig vind en ik weeg mijn woorden voordat ik ze spreek.
Duisternis is beangstigend en je kunt zo gemakkelijk verdwalen, maar wanneer je dan toch weer een weg gevonden hebt, dan blijft dat pad veel duidelijker, dan de weg, die ooit (bijna) op automatische piloot afgelegd werd.

Wanneer ik ’s morgens wakker word, begroet ik de dag. Als de zon dan ook nog door het raam piept, dan lach ik naar de zon en wens hem tevens een fijne dag. Wanneer ik aan tafel zit, bedank ik voor mijn ontbijt en zie het Nu met dankbaarheid en vertrouwen. Ik leef bewuster en langzamer. Natuurlijk zijn er dingen die moeten gebeuren, maar ik laat me niet meer met de snelheid van het leven meesleuren. Ik rem wat vaker af en zit dan domweg stil.
Ik zoek een lekkere stoel en zit een half uurtje stil en doe helemaal niets. Ik sluit mijn ogen en laat komen wat er komt. Ik laat zijn wat is. Het wordt rustig en ik krijg overzicht. Tevens is er tijd om inzichten te krijgen en in contact met mezelf te komen. Op deze momenten, komt het licht nog duidelijker tevoorschijn en voorzichtig wordt het steeds liefdevoller. Alsof de zon zelfs in mijzelf begint te schijnen en in die liefdevolle gloed voel ik de verbinding met iedereen. Iedereen die op de aarde is, maar ook met de mensen die zich aan de andere zijde bevinden.
Daar vond ik mijn kind terug. In de stilte en voorbij tijd en ruimte, ontstond er een nieuw contact. Op een manier, die niet bekend is, maar er wel degelijk is. We hebben dit weten uit onze wereld laten verdwijnen en er zijn maar weinigen, die zich dit herinneren. Toch weet ik dat deze manier van verbinden, voor iedereen mogelijk is.
Die verbinding toont dwarrelende veertjes, regenbogen of vlinders. Een teken van aanwezigheid.

Probeer het eens om de stilte toe te laten. De nieuwe weg leidt tot verdere ontdekkingen en nieuwe werelden.
Aan het donker voorbij, na het lijden, komt er een dag waarop je de zon weer ziet schijnen.

Hoe bied je eigenlijk troost?

Op de achtbaan van het leven waar ik houvast probeerde te vinden, was het voor mijn omgeving ontzettend moeilijk om me daar te kunnen volgen. Ik merkte dat ik zoekende was en dat ik strompelend vooruitkwam, maar het was voor mijn vrienden en familie niet te doen, mij ergens terug te vinden. Wanneer ik me sterk genoeg voelde, kwam ik naar buiten en dat was wat men zag. Een sterke vrouw die het allemaal weer aankon. Echter wanneer ik weer languit lag, verdween ik uit zicht. Ik trok me terug in de hoop, dat de ander het wel zou merken en dat ze er dan voor me zouden zijn. Achteraf gezien, was dat natuurlijk onmogelijk. Wanneer je niet gezien wordt, kan men ook niet weten, dat je hulp nodig hebt.

Dit stuk van rouw vond ik heel erg intensief. Aan de ene kant wilde ik krachtig zijn door de draad weer op de pakken, maar aan de andere kant, was dat natuurlijk een illusie om gemis en verdriet zonder verwerken te kunnen plaatsen. Het leven ging namelijk niet meer vanzelf en ik moest er doorheen om een nieuwe weg te ontdekken. Als het voor mezelf al zo allemachtig ingewikkeld was, hoe moeilijk was het dan voor de mens, die voor je klaar staat, maar niet weet wanneer hulp nodig en gewenst is.

Heel vaak hoor ik mensen zeggen: “In tijden van nood, leer je je vrienden kennen”.
Dan denk ik weer aan mijn eigen weg en benoem dan ook soms, hoe moeilijk het is voor de vrienden om juist op het gewenste moment een schouder te bieden. Vrienden waren er voor mij, maar ze hadden (net als ik) geen routekaart waar de weg naar toe leidde en hoe om te gaan met een veranderde vriendin. Ook voor hen was het aftasten of ze juist wel of niet moesten vragen. Ook voor hen was het gemis er. Ook zij hadden een mens verloren, die voor hen belangrijk en waardevol was.

Mijn antwoord op de vraag:
“Hoe schenk je eigenlijk troost?”
Door te communiceren. Laat weten dat je aan iemand denkt en dat je er voor diegene bent. Dat je weet hoe moeilijk het is en dat je begrijpt dat de mens die rouwt soms onderduikt en soms niet te bereiken is en soms weer een schouder nodig heeft of juist een feestje, soms een hand of soms een kopje thee…

Hoe heb jij dat ervaren?

Leven verweven

Toen mijn kind uit mijn leven wegviel, ontstond er een immens gat. Dit gat was niet alleen terug te vinden in mijn hart, maar in alles wat er om me heen aanwezig was. Een plek bleef leeg en ongevuld. Het was echter niet alleen dat zij er niet meer was, maar ook een deel van mij, was verdwenen. Het deel van mij, dat moeder was van een dochter. Het deel van mij, dat nog zoveel liefde had te geven, nog zoveel had willen beleven, nog zoveel dromen had van een toekomst.
Ik verloor mijn kind en daarbij een enorm groot stuk van mijzelf.

De leegte verweven in mijn dagelijkse bestaan, maar ook moest ik aan de slag om een wond te laten helen, die ik droeg en nog draag. Hoe geneest deze chronische pijn, die elk moment voelbaar zou kunnen zijn. Zoveel vragen waarop ik geen antwoord kreeg, maar waar ik wel langzaam maar zeker een antwoord op had.

Door de dag weer aan te gaan. Door de nacht ook te accepteren. Door elk moment van verdriet toe te laten en elk moment van vreugde weer te omarmen. Het leven met alle aspecten, zonder verdere verwachtingen, liet me vallen en weer opstaan. Het voerde me naar hoogtepunten en overwinningen, maar ook weer naar de diepste dalen en nederlagen. Maar ik bleef gaan. Ik ontdekte mijn eigen kracht, mijn eigen zwakheden, mijn gedachten en mijn weerstand, mijn overgave en mijn remmen, maar in alles bleef ik trouw aan mezelf. Ik liet me niet opjutten door de mening van een ander. Ik ging niet sneller omdat het sneller moest. Ik ging niet trager omdat het langzamer moest.
Ik luisterde naar mijn eigen tempo om mijn nieuwe leven vorm te geven, met mijn eigen tekst en onderwerp.

Niemand kon voor mij bepalen, hoe ik de leegte moest verweven en niemand kon deze leegte voor mij innemen.
Ik besefte dat ik nooit meer dezelfde mens zou worden en na veel vallen en weer opstaan, ben ik nu de mens die ik nu ben… Ik leef mijn leven zoals ik het nu kan leven, zonder de verwachtingen, die ik ooit eens had, maar met de overgave, dat elke dag geleefd mag worden, zoals het komt…

Het is niet eenvoudig, het is niet simpel, het is jezelf eerlijk aankijken en soms je neus snuiten, weer opkrabbelen en weer verder.

Ik geef je een warme krachtknuffel en reik je de hand, om jouw pad te gaan, zoals jij het aankunt.

Laat het er zijn

De ochtend vertraagde de dag en sleurde me naar een plek waar ik helemaal niet naar toe wilde. De duisternis hing nog steeds om me heen. Mijn goede voornemens, mijn enthousiasme, mijn wil en daadkracht had ik in de eerste week alweer achtergelaten en ik vroeg me af, waarom ik nu niet meer deed wat ik eigenlijk zo graag had willen doen. Mijn gedachten wilden me vertellen, dat ik niet bij machte was het roer om te gooien. Mijn gedachten vertelden me dat rouw, verlies en gemis altijd als eerste benoemd moesten worden. Mijn gedachten lieten me kijken naar herinneringen die mooi, goed en vreugdevol waren en dat zulke momenten nooit meer terug zouden komen. Rouw en duisternis werkten zo graag samen om mij terug te brengen naar mijn verdriet.

Maar klopten deze gedachten wel? Was het wel de waarheid? Kon het misschien ook zijn, dat de ochtend me juist vertelde, dat het weer licht ging worden? Kon het zijn dat het licht even op zich liet wachten, zodat ik erbij stil kon staan vanuit de duisternis naar buiten te treden, zoals de zon dat ook deed? Januari is een maand, die mij uitnodigde om niets te hoeven, niets te willen, niets te moeten. 31 Dagen lang mocht ik het nieuwe jaar aanschouwen en in die tijd kon ik me afvragen, wat ik ervan wilde gaan maken. De lege plek zou namelijk nooit meer gevuld worden. Het gemis zou altijd voelbaar blijven. Maar stond ik toe, dat de wond mocht helen?
Mocht ik van mezelf weer lachen en plezier maken? Mocht er een dag zijn, dat ik geen tranen meer liet stromen?

Het is niet simpel, maar er komt een dag, dat het antwoord op deze vragen ‘Ja” zal zijn. Wanneer je met heel veel liefde je eigen tempo ontwikkelt en jouw weg van rouw bekend is, dan weet je dat duisternis een deel is van het leven. Er zijn donkere periodes, misschien wel langer dan ooit, maar je weet dat er in de verste verte licht gloort.
Wanneer je nu het licht nog niet aankunt, laat het er zijn. Wanneer er nu nog tranen stromen, geef jezelf de ruimte, laat het er zijn. Wanneer je nu nog geen energie hebt, laat het er zijn. Maar vertrouw erop, dat ooit de dag komt, dat je voelt dat de wond langzaam maar zeker is geheeld.

Kun jij me vertellen of dat voor jou ook zo voelt?